ReadyPlanet.com
dot dot
dot

dot
ตราครุฑ




โภคอาทิยะ 5 article

 

 

โภคาทิยะ 5

 

โภคอาทิยะ หรือ โภคาทิยะ 5 (ประโยชน์ที่ควรถือเอาจากโภคทรัพย์ หรือ เหตุผลที่อริยสาวกควรยึดถือ ในการที่จะมีหรือครอบครองโภคทรัพย์ — uses of possessions; benefits one should get from wealth; reasons for earning and having wealth)
       อริยสาวกแสวงหาโภคทรัพย์มาได้ ด้วยน้ำพักน้ำแรงความขยันหมั่นเพียรของตน และโดยทางสุจริตชอบธรรมแล้ว
       1. เลี้ยงตัว มารดาบิดา บุตรภรรยา และคนในปกครองทั้งหลายให้เป็นสุข (to make oneself, one’s parents, children, wife, servants and workmen happy and live in comfort)
       2. บำรุงมิตรสหายและผู้ร่วมกิจการงานให้เป็นสุข (to share this happiness and comfort with one’s friends)
       3. ใช้ป้องกันภยันตราย (to make oneself secure against all misfortunes)
       4. ทำพลี 5 อย่าง (to make the fivefold offering)
           ก. ญาติพลี สงเคราะห์ญาติ (to relatives, by giving help to them)
           ข. อติถิพลี ต้อนรับแขก (to guests, by receiving them)
           ค. ปุพพเปตพลี ทำบุญอุทิศให้ผู้ล่วงลับ (to the departed, by dedicating merit to them)
           ง. ราชพลี บำรุงราชการด้วยการเสียภาษีอากรเป็นต้น (to the king, i.e., to the government, by paying taxes and duties and so on)
           จ. เทวตาพลี ถวายเทวดา* คือ สักการะบำรุงหรือทำบุญอุทิศสิ่งที่เคารพบูชา ตามความเชื่อถือ (to the deities, i.e., those beings who are worshipped according to one’s faith)
* ในจูฬนิทเทส ท่านอธิบายความหมายของ “เทวดา” ไว้ว่า ได้แก่สิ่งที่นับถือเป็นทักขิไณย์ของตนๆ
(เย เยสํ ทกฺขิเณยฺยา, เต เตสํ เทวตา -- พวกไหนนับถือสิ่งใดเป็นทักขิไณย์ สิ่งนั้นก็เป็นเทวดาของพวกนั้น) และแสดงตัวอย่างไว้ตามความเชื่อถือของคนสมัยพุทธกาล ประมวลได้เป็น 5 ประเภท คือ

       1. นักบวช นักพรต (ascetics) เช่น อาชีวกเป็นเทวดาของสาวกอาชีวก นิครณถ์ ชฎิล ปริพาชก ดาบส ก็เป็นเทวดาของสาวกนิครนต์เป็นต้นเหล่านั้นตามลำดับ
       2. สัตว์เลี้ยง (domestic animals) เช่น ช้างเป็นเทวดาของพวกประพฤติพรตบูชาช้าง ม้า โค ไก่ กา เป็นต้น ก็เป็นเทวดาของพวกถือพรตบูชาสัตว์นั้นๆ ตามลำดับ
       3. ธรรมชาติ (physical forces and elements) เช่น ไฟเป็นเทวดาของพวกประพฤติพรตบูชาไฟ แก้ว มณี ทิศ พระจันทร์ พระอาทิตย์ เป็นเทวดาของผู้ถือพรตบูชาสิ่งนั้นๆ ตามลำดับ
       4. เทพชั้นต่ำ (lower gods) เช่น นาคเป็นเทวดาของพวกประพฤติพรตบูชานาค ครุฑ ยักษ์ คนธรรพ์ เป็นเทวดาของผู้ถือพรตบูชานาคเป็นต้นเหล่านั้นตามลำดับ (พระภูมิจัดเข้าในข้อนี้)
       5. เทพชั้นสูง (high gods) เช่น พระพรหม เป็นเทวดาของพวกประพฤติพรตบูชาพระพรหม พระอินทร์ เป็นเทวดาของผู้ถือพรตบูชาพระอินทร์ เป็นต้น

       สำหรับชนที่ยังมีความเชื่อถือในสิ่งเหล่านี้ พระพุทธศาสนาสอนเปลี่ยนแปลงเพียงให้เลิกเซ่นสรวงสังเวยเอาชีวิตบูชายัญ หันมาบูชายัญชนิดใหม่ คือบริจาคทานและบำเพ็ญกุศลกรรมต่างๆ อุทิศไปให้แทน คือมุ่งที่วิธีการอันจะให้สำเร็จประโยชน์ก่อน ส่วนการเปลี่ยนแปลงความเชื่อถือเป็นเรื่องของการแก้ไขทางสติปัญญา ซึ่งประณีตขึ้นไปอีกชั้นหนึ่ง โดยเฉพาะนักบวชในประเภทที่ 1 แม้สาวกใดจะเปลี่ยนมานับถือพระพุทธศาสนาโดยสมบูรณ์ พระพุทธเจ้าก็ทรงแนะนำให้อุปถัมภ์บำรุงนักบวชนั้นต่อไปตามเดิม

5. อุปถัมภ์บำรุงสมณพราหมณ์ผู้ประพฤติดีปฏิบัติชอบ (to support those monks and spiritual teachers who lead a pure and spiritual teachers who lead a pure and diligent life)

       เมื่อใช้โภคทรัพย์ทำประโยชน์อย่างนี้แล้ว ถึงโภคะจะหมดสิ้นไป ก็สบายใจได้ว่า ได้ใช้โภคะนั้นให้เป็นประโยชน์ถูกต้องตามเหตุผลแล้ว ถ้าโภคะเพิ่มขึ้นก็สบายใจเช่นเดียวกัน เป็นอันไม่ต้องเดือดร้อนใจในทั้งสองกรณี. 




นานานักเขียน คำคม คำกลอน สุภาษิต ปรัชญา ( กลอนประตูหรือหน้าต่าง)

โทษแห่งการเที่ยวกลางคืน 6 ประการ article
โทษของสุรา article
อบายมุข 6 article
หลังจากตาย 99.99% ต้องตกนรก เกิดเป็นเดรัจฉาน และเปรต แล้วจะแก้ไขยังไง article
ทุกอย่างถูกกำหนดไว้แล้วจริงเหรอ แล้วใครเป็นคนบันดาลหรือกำหนด article
จิตฟุ้งมาก อยากทราบวิธีแก้ไข article
หลักปฏิบัติต่อทิศทั้ง 6 article
อุบาสกธรรม 5 article
เบญจศีล article
ทำบุญให้แม่-พ่อ ที่ตายไปแล้ว ทำบุญวิธีไหนถึงจะได้ผลจริง article
พระพุทธเจ้าได้ทรงไขความลับของธรรมชาติ เกี่ยวกับเรื่องความเร็ว มาแล้วกว่า 2500 ปี article
อยากนอน แต่นอนไม่หลับ ปัญหานี้จะหมดไปเพียงทำแค่นี้! article
มิฉาวณิชชา 5 article
พหูสูต 5 article
สติสัมโพชฌงค์ สติที่เป็นไปเพื่อการบรรลุธรรม article
อริยะ คุณสมบัติของอริยะบุคคล article
โอฆะ 4 article
สิ่งไม่ดีเข้าเราได้ไหม พระพุทธเจ้าบอกวิธีป้องกันไว้บ้างรึเปล่า article
อีกไม่กี่ปีก็เกษียณ เดี๋ยวก็จะเป็นแค่คนแก่ และตาย มีองค์ความรู้แก้ตายรึยัง article
ต้องเป็นอริยะให้ได้ในชาตินี้ จำเป็นขนาดไหน เป็นแล้วดีอย่างไร article
โภควิภาค 4 หลักในการใช้จ่ายทรัพย์ article
อิทธิบาท 4 ธรรมสู่ความสำเร็จ article
ข้อปฏิบัติของคฤหัสถ์ article
หน้าที่ของครู-อาจารย์ และหน้าที่ของศิษย์ที่พึ่งปฏิบัติต่อกัน article
อริยมรรคมีองค์ 8 article
มรรควิธีละความเพลิน article
สังคหวัตถุ 4 หลักการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขในสังคม article
วุฒิธรรม 4 ประการ หลักการแสวงหาปัญญา article
ตระกูลอันมั่นคั่งจะตั้งอยู่นานไม่ได้ เพราะสถาน 4 article
อาศัยอิทธิบาท 4 เพื่อเข้าสมาธิ article
เสาหิน 16 ศอก article
สัมมัปปทาน 4 article
ประโยชน์ปัจจุบันและภายหน้า article
มิตรแท้ที่ควรคบ 4 ประเภท article
คนหัวประจบ มีลักษณะ 4 article
เรื่องเกี่ยวกับกรรมที่ควรทราบ article
อย่า! ยึดมั่น ถือมั่น article
เรื่องประหลาด (อัศจรรย์) 3 ประการ article
คนดีแต่พูดมีลักษณะ 4 article
คนปลอกลอกมีลักษณะ 4 article
คนที่เทียมมิตร 4 จำพวก โดย หลวงพ่อฤาษีลิงดำ article
กรรม และ วิบากของกรรม article
สติ ต่างกับ สัมปชัญญะ อย่างไร? article
ทองแท้ - ทองเทียม เหตุที่ทำให้ทุกวันนี้ พระอรหันต์น้อยลง article
ธรรมะเพื่อการอยู่ร่วมกัน article



เว็บไซต์ www.legendnews.net ไม่สงวนลิขสิทธิ์ ในการคัดลอกหรือเปลี่ยนเป็นชื่อเว็บของท่าน